Medya

KURDî

Partiyên kurdan

Saziyên

çandî

Malperên

Kesan

Nûçeyên

Rojane

Medya

Tirkî

Medya Farisî

Medya

Erebî

Zanyarî li beşine cîhanê gihîştiye radeyeke wisa bilind ku pirsên xwe bi olan, morala mirovî û xweristê ve peywendîgir dikin dihêne holêye.  Pisporên di derbarê DNA û cînan (geans) de di kar de dikarin êdî ne tenê berhemên ji bo xwarinê, lê her weha lawiran (heyweanan) jî bidin guherandin; wek nimûne:  wan mezintir û xweşiktir bikin.  Zanyarine nuha wê bizavê dikine ku lawirine wenda bûnî ji nû ve li cîhanê vegerînin, bi rêya derhanîna beşekî ji mêjiyê hestiyên wan yên li şûnên wek Alaska di bin berfê de manî.

Heke mirov li bajarekî wek Sydney be û amade be 13 000 dolarên australî (dora 7000 dolarên emerikî) bide, ew ê bikaribe biryarê bigire ka zarokê di zikê diya xwe de bila law be yan keç.  Bi gotineke din, ew peyayên li hinek welatan jineke 2yem bo xwe dihînin, yan bi hesreta ku xwedê li wan bihête rehmetê û lawekî bide wan dijîn, dikarin nuha, heke xwedan pere bin, ji destpêkê de lawan bi dest xin (Bêyî guman teknolojî nikare egerên din yên hanîna du jinan ji holê rake!).  Tiştê seyr, ecêb, ew e ku hejmarên di dest de diyar dikin:  Kesên li Sydney va teknolojiya bo amancên xwe ta nuha bi kar hanîne, ji %60ê wan ne law, lê keç daxwaz kirine.

Tiştê hîn tehlûketir ew e ku zanyarên di vî warî de pispor dikarin êdî mirovan jî kopî bikin.  Bi gotineke din, heke mêrek yan jinek weqa ji xwe razî be dikare zarokê xwe yan zaroka xwe eynî di qilafet û rengê xwe de bi dest xe (Gelo hin rêxistin vê teknolojiyê bo kopîkirina mirîdên robotî bi kar nehînin?!!!).

Hejmareke ji şirket û dezgehên li walatên pêşkeftî ev çend sal in gellek berhemên xwarinê dane guherandine.  Amanc bêyî guman bêtir xwe bi qezenca aborî ve girêdide.  Van berheman di bin navê GENETICALLY MODIFIED FOOD de dihên nasîn.  Lê lawirên hatinî guherandin jî hene ku wek GENETICALLY MODIFIED ANIMALS dihên binavkirin.  Sharezayên di vî warî de pispor bawer in ku zanyarî û teknolojiya di dest de dikarin bi rêya tevlihevkirina cînên ji du lawiran yekî derxin, wek nimûne: lawirekî ku nîvşêr û nîvpiling be.  Li milê din, heye ku mirov  bikaribe organine giyanî, gurçik wek nimûne, bide “çandin.” 

Gelo kiryarên wisa xwetêkilîkirina bi karê xwedê re bin?  Gelo divêt rê ji bo wan bihête dayîn, yan pêwîst e hukûmet wan qedexe bikin?  Bikarhanîna vê teknolojiyê ne 100% serbest e, lê sal li dû salê bêtir hukûmet rê didin ku ew ta radeyeke bi sînor têkeve kar.  Lê gellek kes û dezgeh her li dij bikarhanîna vê zanyariyê û teknolojiyê dimînin û dibêjin ew rêyên xweristî diguherin; yan dibêjin ku bikarhanîna wan li dij olê û morala mirovî ye.  Li gel wê jî zanyarî û teknolojiya di vî warî de sal bi sal pêşvetir diçin û bêtir dihên bikarhanîn.

Hukûmeta emerikî di van salên dawîn de gellek kel û pelên xwarinê bêpere, wek alîkariya mirovî, rêkirin welatine hewcedar.  Berê şirketine ew li Emerîka bi xwe jî firotin, wek bikarhanîna garisê hatî guherandin bo xwarinê, lê li gor hin lêkoleran van şêwe berheman dikarin bibin egera afirandina nexweşiyê li cem hin mirovan.  Ber çend rojan welatekî afrîkayî, li dû gihîştina alîkariya emerikî, ragîhand ku ew vê alîkariyê naxwaze çimkî berhemên hatinî rêkirin bi rêya teknîka guherandina cînî, GENETIC MODIFICATION, hatine guhertine.

Munaqeşeyeke germ nuha li Emerîka, Ewropa, Australya û gellek aliyên din yên cîhanê di derbarê teknlojiya cînan û DNA de û di derheqê bikarhanîna wan bo guherandina proseyên xweristî de dest pê kiriye.  Gelo dîtina te di derbarê van pirsan de çi be, xwendevanê hêja?! 

(3/11/2002)  

VEGERE