|
|---|
|
Rojnameyeke Çandî, Hunerî û Wêjeyî
Chefredaktuer:
Dilbixwîn Dara
|
|
|
Hevpeyvînek
ligel rojnamevan û nivîskar Dilbixwîn Dara (Edîtorê
rojnameya AVESTA) Hevpeyvîn:
rojnameya DENG
Spas
ji bo van gotinên we yên xweş. Tiştên ku ez niha pê dihesim,
bi hêsanî nayên ziman. Dema ku berî 13 salan ez ji Kobanî derketim,
min digot êdî ezê venegerim, weke ku li cem me dibêjin "çûn
heye veger tune ye…" dê, bav, dost û hevalên min jî di nava wê
êşa nevegerê de bûn. Ez naxwazim wê kêliya ku min xatir xwest bînim
bîra xwe, rojeke gelekî dijwar bû, wê rojê şîn li mala me
geriya… tê bîra min diya min kelogirî bû û got: "Emê êdî
hev nebînin… helal be…" Eve
ez vegeriyam, û me hev dît. Ez nikarim hestên xwe ji we re şîrove
bikim, ken û geriyê me tevlî hev bûye… hinek ji kêfxweşbûna
digirîn, hinek jî dikenin û hêstir ji çavên wan têne xwar… tiştekî
xweş e. Tiştê
ku ez bêhtir kêfxweş kirim pêşketina ku ez dibînim. Di her
warê jiyanê de pêşketineke berbiçav heye. Tevî ku rewşa
aborî xerabe jî, lê belê nivîskar, rewşenbîr, xort û keçên
me di nava tevgereke baş de ne. Ez heya bi Eyn Dîwerê çûm, xebatên
ku têne kirin hêjaye ku mirov pesna wê bide. Berî
ez ji bîr
bikim, Kobaniya me, ya ku demekê
malbatan nedihîştin
keçên
wan 9-10 salan bixwînin,
niha bi dehan ji wan xwendevanên
zanîngehê
ne, ev min gelekî
kêfxweş
dike. Ji pênasiyên rojnamegeriyê : Desaleta Çremîn–neynika civatê –
Rûyê gelan ... hwd, Lê pênasiya we ji rojnamegeriyê û tevahiya amîrên
agehdariyê re çi ne? Li
welatên
pêşketî
û
demoqratîk
bi rastî
jî
ragihandin hêzeke
gelekî
xurt e, em li van deran dibînin
bê
çawa
nûçeyeke
biçûk
di rojnameyekê
de dibe sedema rûxandina
hikûmetê.
Li Almanya kovarên
mezin yên
Weke Der Spiegel, rojnameyên
weke Bild hene, ew hêzên
gelekî
mezin in, gelek caran weşandina
nûçeyan
di van kovar û
rojnameyan de bûye
sedema avêtina
wezîran
ji wezaretê.
Ne
tenê
li Almanya, li seranserê
welatên
Ewropa wiha ye. Tiştê
ku televîzyon
bibêje
û
rojname binivisîne,
yekser ser derbasî
nava cikavê
dibe û
ji sed axaftinên
serokwezîrekî
bêhtir
tesîr
û
bandorê
li ser mirov çêdike.
Bi rastî
jî,
ragihandin weke destelateke xurt tê
birêvebirin. Li gor serpêhatina we di amîrên agehdariya Med-TV, Radiyo SBS,
rojnameya AVESTA, hûn
agahdariya kurd çawa
dinirxînin ? Mixabin,
medya kurdî
hîna
negihaye wê
radeya
ku jê tê xwestin.
Sînorên
medyayê
li cem me teng in. Kovar û
rojnameyên
ku derdikevin, ji bo propagandeyê
tên
bikar anîn,
piraniya wan ji bo hinek armancên
siyasî
derdikevin. Yanî
medya me hîn
negihiştiye
rol û
pêwîstiya
xwe ya rastîn.
Berî
Med-Tv,
ez dîsa
di nava xebata medyayî
de bûm,
rojnameya Berxwedan, kovara Rewşen, rojnameya Welat, kovara Avaşîn…
heya bi Med-Tv, SBS û niha jî Avesta. Her cihekî ku ez lê xebitîm,
stratejiyeke wê ya taybetî hebû. Ew stratejî li gora “kî
fînanse dike”
dihate diyar kirin. MED-TV kanaleke rêxistineke siyasî bû, wê rêxistinê
ew kanal fînanse dikir, li gora siyaseta wê partiyê MED-TV dihate birêvebirin,
rojnamevanekî nikaribû bi awayekî serbixwe têde bixebite û li gora
prensîbên xwe “filan kesî” dawetî programa xwe bike yan jî filan
mijara ku ew pêwîst dibîne bike program… yan jî nûçeyeke ku wê
partiyê nerihet bike biweşîne… ne tenê Med-Tv, lê belê hemû
weşanên ku siyaset wan fînanse dike, rewşa wan wiha ye, ev tev
sînoran li dora xebata rojnamegeriyê
teng dikin. Radyoya SBS cudaye, ew radyoyeke dewletê ye, girêdayî
hikûmeta Austuralya ye, tiştên ku têde têne weşandin bêhtir
objektîv in. AVESTA,
weke ku tê zanîn rojnameyeke serbixwe bû, niha jî wiha ye. Me ji berîka
xwe lê mesref dikir, ji xeynî pereyên aboneyan kesekî alîkariya me
nedikir. Niha jî ez AVESTA li ser internetê derdixim, bi xwe lê mesref
dikim. Hinek dibêjin filan partî filan alî AVESTA fînanse dikin, tiştekî
wiha tune ye. Di
encamê de ez digihêm wê baweriyê ku medyayeke neserbixwe nikare baş
bi pêşkeve û demoqrat be. Ger ku mirov bêje ev rêxistinên kurdî bûne tûk û kelem di rêça
nirxdarên – rojnamevanî, hunermendî, helbestvan ... û
hwd – kurd de û bes alîkariya navdariya partî û serokên wan dikin
!! win dikarin di derbarê vê mijarê de çi
bêjin? Niha,
dema ku filan partî filan weşanê fînanse dike, heqê wê heye ku
xwe di wê weşanê de bibîne. Lê belê divê ew weşan nebe lîsan
halê wê weşanê, yanî ji xeynî wê paetiyê hemû xebatên din
sansûr bike ne tiştekî rast e. Televîzyona filan partiyê eger ji
xeynî wê partiyê tu xebatên din ên aliyên din nebîne, ev ne tiştekî
rast e. Ez nabêjim şaşe ku partî kovar û rojnameyan derxînin,
lê belê divê hinekî demoqrat bin, pir deng bin, dûrtir bibînin,
ferehtir bûyeran binirxînin. Girîngî û pêwistiyî û ziyanî û sûdeya azadiya gotinê û nerîna din di baweriya we de – di amîrên agehdariyê de çine ? Demoqrasî
tiştekî pir hêjaye, lê weke ku em hîna jêre ne amade bin. Ne tenê
partî û serokên partiyan jêre ne amade ne, civak tev di rewşeke
wiha de ye ku nikare tehemula demoqrasiyê bike. Di AVESTA de em dixwazin
nêrînên cuda belav bikin, yanî bêhtir nêrînên cuda têde hebin, lê
dema ku di AVESTA de rexneyeke li aliyekî tê girtin, roja din bomba bi
ser me de dibarin û em bi weke piştgirên filan û bêvanan têne
tewanbarankirin. Ev aliyekî pirsê, aliyê din jî hinek hene dixwazin vê
nermbûna me şaş binirxînin. Gotarên xwe weke xençeran tûj
dikin û tenê ji xwe re serokê filan partiyê dikin hedef, eger ku deh
gataran binivisîne, her deh gotarên xwe jî bi armanca êrîşkirinê
dişîne, ev jî tiştekî şaş e. Dema
ku ew gotin neyê weşandin, gotin hazir e, “Newêre belav bike”.
Azadiya gotinê divê hebe, lê di çerçeveya prensîb û exlaqê
rojnamegeriyê de be. Gelo win dixwazin rojnameya AVESTA çi
ji civaka kurd re pêşkêşkeî bi gotineke din: AVESTA çi
dixwaze ? Bi
giştî armanca me ewe ku em rojnamegeriya kurdî ya heyî bi pêşxînin.
Pêwîstiya me bi rojnamegeriyeke demoqrat û azad heye. Rojnamegeriya me
ji sedsalî zêdetire ku heye, lê belê gelekî qels e, divê niha bi
dehan rojnameyên kurdî derketibana, ji yên rojane de bigirin heya bi
kovarên mehane. Lê ka! Em hewl didin ku gelek dengan, gelek pênûsan di
Avesta de bigihînin, heya dereceyekê jî ez texmîn dikim em gihane
armanca xwe. Armanceke
me ya din jî ewe ku em bikaribin dengên nû, qelemên nû, rojnamevan û
nivîskarên nû bibînin, em dibînin jî, ev min gelekî şad dike.
Me di AVESTA nivîskarên ku xwediyên tecrûbeyên bi salan in, û yên
ku nû dest pê kirine gihandine hev… Ez nabêjim em di destpêka rê de
ne, lê belê hîna gelek bi me lazime ku em bikaribin rojnamegeriyeke
profesyonel pêşkêş bikin. Ev çend salin Avesta heye, berê li
ser kaxetê dihate çapkirin, niha li ser Internetê rojane tê nûkirin
û her meh bi qasî 50 hezar car tê ziyaretkirin, em hewl didin ku
berferehtir bikin. Win çawa rol û asteya nivîskarên kurd dinirxîninî û çine
piroblem û astengên ku di navbera rêvebirên rojnamegeriyê û nivîskarên
kurd de çêdibin ? Min
li jor jî got, divê em hewl bidin ku em bikaribin bêhtir profesyonel
bin, ji sînorê probagandayê derkevin. Dema ku me dît rojnamevanek, yan
jî rojnamevanek diçe pêş, divê piştgiriya wî were kirin,
neku li pêşiya wî kele werin danîn, ev jî rengekî profesyonalîzmê
ye, em kînên şexsî deynin aliyekî û weke rojnamevanên serbixwe
–heya ku girêdayî partiya bin jî- tevbigerin. Tevî
hemû astengiyan jî, hebûna internetê tevgereke xurt xistiye nava me,
reqabeteke mezin heye, reqabeteke demoqratîk rê li pêşiya xurtbûn
pêşketina xebatinên rojnamegerî vedike. Niha
mehê bi sedhezaran kes dibin mêvanên malperên kurdî, ev tiştekî
baş e. Di gotina dawiyê de, û li ser zemînê welat – li kurdistanê – win çawa koçkirina kurdan berve welatên biyaniyê dinirxînin ? Xerîbî
tiştekî xerab e. Bawer bike tiştekî ku weke xerîbiyê mirov
biêşîne tune ye. Hinek texmîn dikin ku xerîbî mirov mezin dike,
lê qet jî ne wiha ye. Ev der welatê xelkê ne, kesekî ku nû ji welat
tê li van deran di kampên penaberan de perîşan dibe. Tu nivîskar
dibî, rojnamevan, yan jî şaîr dibî, qet ji wan re ferq nake, te
davêjin kampan û nahêlin tu bikaribî dostekî xwe jî ziyaret bikî.
Hinek kesên ku li welatin dibêjin “em xwedan dîploma ne, şaîr
in, nivîskar in, doktor in… wê bi çavekî cuda li me binêrin.” Ne
wiha ye. Tu
caran naxwazim rewşenbîrên me, li van deran di kampên penaberan de
bibînim ku perîşan dibin, û rûmeta wan binpê dibe. Ji
we re serkevtinê dixwazim û hêvîdarim hûn her serkevtî bin SPAS hevpeyvîn di malpera Hevgirtin de jî hatiye belavkirin
http://www.hevgirtin.org/PDF Files/deng/50/7_8.pdf
|
|
|
©www.avestakurd.net 2001-2003 |